ไม่ผ่านโปรให้ออกทันที ไม่จ่ายชดเชย นายจ้างทำได้จริงไหม? เช็กกฎหมายแรงงานเรื่องทดลองงาน 119 วัน

ความจริงข้อที่ 2: เลิกจ้างกะทันหัน ต้องจ่าย "สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า"

เมื่อเป็นสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา หากนายจ้างต้องการเลิกจ้างเพราะไม่ผ่านโปร นายจ้างมีหน้าที่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือตามมาตรา 17

• หลักการบอกกล่าว: ต้องบอกล่วงหน้าในหรือก่อนวันถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง เพื่อให้มีผลเลิกจ้างในวันถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป

• หากให้ออกทันที: นายจ้างต้องจ่าย "สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" หรือค่าตกใจ ตามมาตรา 17/1 เท่ากับค่าจ้างที่ลูกจ้างควรได้รับจนถึงวันเลิกจ้างที่มีผลตามกฎหมาย

ความจริงข้อที่ 3: กับดักตัวเลข "ทดลองงาน 119 วัน" กับค่าชดเชย

หลายบริษัทมักตั้งเวลาทดลองงานไว้ที่ 119 วัน เพราะมาตรา 118 (1) กำหนดว่า ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี หากถูกเลิกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน

หากบริษัทแจ้งไม่ผ่านโปรในวันที่ 119 และให้ออกทันที นายจ้างอาจเลี่ยงค่าชดเชยตามมาตรา 118 ได้ แต่ "ไม่รอดพ้นจากค่าตกใจตามมาตรา 17/1" และหากนับรวมระยะเวลาบอกกล่าวล่วงหน้าแล้วอายุงานแตะ 120 วัน นายจ้างก็ยังต้องจ่ายค่าชดเชย 30 วันอีกด้วย

(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)

"ภานุ" เจ้าหน้าที่ไอที เงินเดือน 35,000 บาท สัญญาระบุทดลองงาน 119 วัน เมื่อทำงานถึงวันที่ 110 ฝ่ายบุคคลแจ้งภานุว่าไม่ผ่านโปรและให้พ้นสภาพทันทีโดยไม่จ่ายเงินใดๆ กรณีนี้ นายจ้างฝ่าฝืน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 17 และ 17/1 ภานุมีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน (35,000 บาท) และหากรวมระยะเวลาบอกกล่าวแล้วอายุงานเกิน 120 วัน ภานุมีสิทธิได้รับค่าชดเชยอีก 30 วัน (35,000 บาท) รวมเป็นเงิน 70,000 บาท (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับเนื่องจากรอบจ่ายค่าจ้างและสัญญาแต่ละคดีต่างกัน)

แนวทางปกป้องสิทธิเมื่อถูกแจ้งไม่ผ่านโปร

• ตรวจสอบรอบจ่ายเงินเดือน: เพื่อคำนวณระยะเวลาบอกกล่าวล่วงหน้าและค่าตกใจที่ถูกต้องตามมาตรา 17

• ขอหนังสือแจ้งผลการประเมิน: ขอเอกสารระบุเหตุผล หากประเมินไม่เป็นธรรม อาจฟ้องเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้ตาม พ.ร.บ. จัดตั้งศาลแรงงานฯ พ.ศ. 2522 มาตรา 49

• ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: ยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเพื่อเรียกเงินค่าตกใจและค่าชดเชย นายจ้างต้องจ่ายดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีหากผิดนัดตามมาตรา 9

ช่วงทดลองงานไม่ใช่ช่วงที่นายจ้างจะมีอภิสิทธิ์เหนือกฎหมาย รู้สิทธิของตนเองเพื่อไม่ให้ถูกเอาเปรียบตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (มาตรา 9, 17, 17/1, 118)

• พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 (มาตรา 49)

• กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (https://www.labour.go.th)

• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เรื่องสัญญาจ้างทดลองงานและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)