ไม่ผ่านโปรแล้วถูก 'ขยายเวลาทดลองงาน' เกิน 120 วัน: หากถูกให้ออก ต้องจ่ายค่าชดเชยไหม? เช็กกฎหมายแรงงาน ม. 118

ความจริงข้อที่ 1: กฎหมายแรงงาน "ไม่มีคำว่าทดลองงาน"

ใน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ไม่มีบทบัญญัติใดที่ระบุคำว่า "ลูกจ้างทดลองงาน" ลูกจ้างทุกคนมีสถานะเป็นลูกจ้างตามกฎหมายตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน และสัญญาจ้างทดลองงานถือเป็นสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 17 วรรคสอง คำว่า 'ทดลองงาน' หรือ 'ต่อโปร' เป็นเพียงเงื่อนไขภายในของบริษัทเท่านั้น

ความจริงข้อที่ 2: อายุงานแตะ 120 วันเมื่อไหร่ เลิกจ้าง "ต้องจ่ายค่าชดเชยเสมอ"

ตามมาตรา 118 (1) บัญญัติว่า ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี หากถูกเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน

จุดตัดสำคัญคือการ "ทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน" การที่บริษัทยืดเวลาทดลองงานออกไป ไม่สามารถรีเซ็ตอายุงานสะสมตามกฎหมายได้ หากนับตั้งแต่วันแรกจนถึงวันเลิกจ้างรวมกันได้ตั้งแต่ 120 วันขึ้นไป การให้ออกย่อมถือเป็นการเลิกจ้างที่นายจ้าง "ต้องจ่ายค่าชดเชย 30 วัน" เสมอ

ความจริงข้อที่ 3: ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและจ่ายค่าตกใจตามมาตรา 17

แม้จะอยู่ในช่วงต่อโปร หากนายจ้างไม่ให้ผ่านงาน จะสั่งให้ออกทันทีไม่ได้ ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือตามมาตรา 17 ในหรือก่อนวันถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง เพื่อให้มีผลในคราวถัดไป หากให้ออกทันที นายจ้างต้องจ่าย "สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" หรือค่าตกใจ ตามมาตรา 17/1

(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)

"เอกรินทร์" เงินเดือน 36,000 บาท ทดลองงาน 119 วัน เมื่อถึงวันที่ 110 บริษัทขอต่อโปรอีก 60 วัน เอกรินทร์ทำงานจนถึงวันที่ 145 ฝ่ายบุคคลแจ้งผลว่าไม่ผ่านและให้พ้นสภาพทันทีโดยไม่จ่ายเงินใดๆ กรณีนี้ เอกรินทร์ทำงานติดต่อกันเกิน 120 วันแล้ว นายจ้างจึงต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 (1) เป็นเงิน 30 วัน (36,000 บาท) พร้อมค่าตกใจตามมาตรา 17 อีก 1 งวดค่าจ้าง (36,000 บาท) รวม 72,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับเนื่องจากข้อเท็จจริงแต่ละคดีต่างกัน)

แนวทางรับมือเมื่อถูกขยายเวลาทดลองงาน

• นับอายุงานสะสมตั้งแต่วันแรก: การต่อโปรไม่ได้รีเซ็ตอายุงาน หากแตะ 120 วัน สิทธิค่าชดเชยจะเกิดขึ้นทันที

• - ขอเกณฑ์ประเมินเป็นลายลักษณ์อักษร: ขอเอกสารระบุเป้าหมายรอบใหม่ เพื่อป้องกันการประเมินตามอำเภอใจ

• - ทวงถามค่าชดเชยหากถูกให้ออก: หากทำงานเกิน 120 วันแล้วถูกให้ออก ให้ทำหนังสือทักท้วงตามมาตรา 118 และ 17

• - ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: หากบริษัทปฏิเสธ ให้ยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานพื้นที่เพื่อเรียกเงินชดเชยทันที

การต่อโปรไม่ใช่ช่องโหว่ให้นายจ้างใช้ตัดสิทธิคนทำงาน รู้ทันกฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิและเงินชดเชยอันชอบธรรมของคุณ

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (มาตรา 9, 17, 17/1, 118, 144)

• - พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 (มาตรา 49)

• - กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (https://www.labour.go.th)

• - แนวคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เรื่องระยะเวลาทดลองงานและสิทธิค่าชดเชย (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ