บริษัทย้ายออฟฟิศไปไกลบ้าน: ไม่สะดวกย้ายตามไป ปฏิเสธและรับเงินชดเชยพิเศษได้ไหม? เช็ก ม. 120

วิภา ทำงานเป็นเจ้าหน้าที่บัญชีในบริษัทแห่งหนึ่งย่านสีลมมา 8 ปี พักอาศัยอยู่ใกล้ที่ทำงานและดูแลคุณแม่ที่ป่วย ต่อมาบริษัทแจ้งประกาศว่าจะยุบสำนักงานสีลม และย้ายไปรวมกับโรงงานที่จังหวัดชลบุรี โดยให้พนักงานเริ่มงานใหม่ในอีก 45 วันข้างหน้า เมื่อวิภาแจ้งว่าไม่สามารถย้ายไปทำงานที่ชลบุรีได้เนื่องจากภาระครอบครัว ฝ่ายบุคคลกลับแจ้งว่า "หากไม่ไปจะถือว่าขัดคำสั่ง และถ้าไม่ย้ายก็ต้องเซ็นใบลาออกเอง จะไม่มีการจ่ายค่าชดเชยใดๆ ทั้งสิ้น" วิภารู้สึกว่าตนเองกำลังถูกบีบให้ออกจากงานโดยไม่เป็นธรรม

ในความเป็นจริง กฎหมายคุ้มครองแรงงานไทยได้บัญญัติคุ้มครองลูกจ้างกรณีที่นายจ้างย้ายสถานประกอบการไว้อย่างชัดเจน ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 120 (แก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562):

- นายจ้างต้องปิดประกาศล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน: นายจ้างที่จะย้ายสถานประกอบการไปตั้ง ณ สถานที่ใหม่ ต้องปิดประกาศแจ้งให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วันก่อนวันย้าย โดยระบุสถานที่ใหม่และกำหนดวันย้ายให้ชัดเจน

- สิทธิบอกเลิกสัญญาจ้างหากกระทบการดำเนินชีวิต (มาตรา 120 วรรคสอง): หากการย้ายสถานที่ทำงานมีผลกระทบสำคัญต่อการดำเนินชีวิตตามปกติของลูกจ้างหรือครอบครัว ลูกจ้างมีสิทธิทำหนังสือบอกเลิกสัญญาจ้างได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ปิดประกาศ (หรือนับแต่วันที่ย้าย หากไม่ได้ปิดประกาศล่วงหน้า)

- สิทธิได้รับ "เงินชดเชยพิเศษ" (Special Severance Pay): ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยพิเศษไม่น้อยกว่าอัตราค่าชดเชยปกติที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตามมาตรา 118 โดยคำนวณตามอายุงาน เช่น ทำงานครบ 6 ปีแต่ไม่ครบ 10 ปี ได้รับเงินชดเชย 240 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย และนายจ้างต้องจ่ายให้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่บอกเลิกสัญญา

- เงินชดเชยพิเศษแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า: หากนายจ้างไม่ปิดประกาศล่วงหน้า 30 วัน นายจ้างต้องจ่ายเงินชดเชยพิเศษแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเพิ่มอีก 30 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย

- คัดค้านและดอกเบี้ยตามกฎหมาย: หากนายจ้างไม่ยอมจ่าย ลูกจ้างยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการสวัสดิการแรงงานได้ภายใน 30 วัน และหากผิดนัดชำระ ต้องเสียดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)

แนวทางรับมือและปกป้องสิทธิเมื่อบริษัทย้ายสถานที่ทำงาน:

- ตรวจสอบประกาศและบันทึกหลักฐาน: บันทึกภาพประกาศย้ายของบริษัท วันที่ปิดประกาศ และรายละเอียดสถานที่ใหม่

- รวบรวมข้อมูลผลกระทบต่อชีวิต: บันทึกระยะทาง ค่าใช้จ่ายค่าเดินทาง หรือภาระดูแลครอบครัว

- ทำหนังสือบอกเลิกสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร: ยื่นหนังสือปฏิเสธการย้ายและขอบอกเลิกสัญญาจ้างตามมาตรา 120 ภายใน 30 วัน

- ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: หากนายจ้างไม่จ่ายเงินชดเชยพิเศษ ให้ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่ทันที

การเปลี่ยนแปลงสถานที่ทำงานเป็นเรื่องใหญ่ของชีวิตคนทำงาน กฎหมายจึงให้ทางเลือกในการปฏิเสธพร้อมรับเงินชดเชยอย่างสมศักดิ์ศรี อย่าปล่อยให้นายจ้างหลอกให้เซ็นใบลาออกเองเด็ดขาด

แหล่งอ้างอิง

- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 118 และ 120

- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562

- กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน