บริษัทปิดกิจการหนี-ล้มละลาย ลอยแพพนักงาน: เช็กสิทธิรับเงินช่วยเหลือจากกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ม. 126-138
9 พ.ย. 25690
เช้าวันทำงานที่ควรจะเริ่มต้นเหมือนทุกวัน แต่เมื่อคนทำงานเดินทางมาถึงหน้าโรงงานหรือที่ทำงาน กลับพบว่าประตูด้านหน้าถูกล่ามโซ่ปิดตาย เครื่องจักรและอุปกรณ์ถูกขนย้ายออกไปกลางดึก หรือมีป้ายประกาศปิดกิจการกะทันหันเนื่องจากบริษัทขาดทุนล้มละลาย โดยที่เจ้าของกิจการและผู้บริหารตัดการติดต่อและหลบหนีไป ทิ้งให้พนักงานต้องตกงานฉับพลัน ค่าจ้างงวดสุดท้ายไม่ได้รับ และเงินค่าชดเชยตามอายุงานหลักแสนหลักล้านบาทก็มืดมน คนทำงานจำนวนมากตกอยู่ในภาวะสิ้นหวัง ไม่มีเงินจ่ายค่าเช่าบ้าน ค่างวดรถ หรือซื้อข้าวกิน และคิดว่าเมื่อนายจ้างล้มละลายหรือหนีไปแล้ว ตนเองคงหมดหนทางได้รับเงินเยียวยา คำถามสำคัญคือ ตามกฎหมายแรงงานไทย รัฐมีตาข่ายความปลอดภัยอะไรช่วยเหลือเราได้บ้างในวันที่ถูกลอยแพ?
กรณีศึกษาตัวอย่าง
(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)
บุญส่ง ทำงานเป็นหัวหน้าช่างเชื่อมในโรงงานผลิตชิ้นส่วนเหล็กมานานกว่า 12 ปี ได้รับเงินเดือน 30,000 บาท วันหนึ่งโรงงานปิดตัวลงอย่างกะทันหันโดยไม่แจ้งล่วงหน้า นายจ้างปิดโทรศัพท์หนีหนี้ บุญส่งและเพื่อนร่วมงานอีกกว่า 80 ชีวิตไม่ได้รับเงินเดือนงวดสุดท้าย และไม่ได้รับค่าชดเชยตามอายุงาน บุญส่งซึ่งมีภาระต้องส่งเสียลูกเรียนหนังสือและดูแลภรรยาที่ป่วยตกอยู่ในความเครียดอย่างหนัก เพราะหากต้องรอฟ้องคดีล้มละลายอาจใช้เวลานานหลายปี บุญส่งและเพื่อนๆ จึงรวมตัวกันไปขอความช่วยเหลือที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่
กลไกความคุ้มครองตามกฎหมาย
ในความเป็นจริง กฎหมายคุ้มครองแรงงานไทยได้จัดตั้งกลไกช่วยเหลือฉุกเฉินสำหรับคนทำงานที่ถูกทอดทิ้ง ผ่าน "กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง" ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 126 ถึง มาตรา 138:
1. กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างคืออะไร (มาตรา 126): กฎหมายได้จัดตั้งกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างขึ้นในกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เพื่อเป็นทุนหมุนเวียนในการช่วยเหลือสงเคราะห์ลูกจ้างที่ออกจากงานกรณีฉุกเฉิน โดยเฉพาะกรณีนายจ้างปิดกิจการ ล้มละลาย หรือไม่ยอมจ่ายเงินตามสิทธิ
2. สิทธิขอรับเงินสงเคราะห์ช่วยเหลือทันที: เมื่อลูกจ้างถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้รับค่าชดเชยหรือค่าจ้างค้างจ่าย และพนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินแต่นายจ้างไม่ยอมจ่าย ลูกจ้างมีสิทธิยื่นขอรับ "เงินสงเคราะห์จากกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง" มาใช้จ่ายประทังชีวิตได้ทันที โดยไม่ต้องรอคดีฟ้องร้องในศาลสิ้นสุด ซึ่งกองทุนจะจ่ายเงินบรรเทาทุกข์ให้ตามระเบียบที่คณะกรรมการกองทุนกำหนด
3. หนี้ค่าจ้างเป็น "หนี้บุริมสิทธิพิเศษ" (มาตรา 11): กฎหมายกำหนดให้เงินที่นายจ้างต้องจ่ายให้แก่ลูกจ้าง มีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของนายจ้างในลำดับเดียวกับภาษีอากร หากมีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน กฎหมายบังคับให้นำเงินมาชำระหนี้ค่าจ้างและค่าชดเชยแก่ลูกจ้างก่อนเจ้าหนี้ทั่วไป
4. ดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี: เงินที่นายจ้างค้างจ่ายมีดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 และเมื่อกองทุนจ่ายเงินสงเคราะห์แล้ว กองทุนมีสิทธิไล่เบี้ยยึดทรัพย์นายจ้างคืนต่อไป (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)
ขั้นตอนการขอรับเงินเยียวยาจากกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง
ขั้นตอน
การดำเนินการ
รายละเอียดและเอกสารที่ต้องใช้
1
รวมกลุ่มและรวบรวมหลักฐาน
เตรียมบัตรประชาชน สัญญาจ้าง สลิปเงินเดือน และภาพถ่ายประกาศปิดกิจการ
2
ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน (คร.7)
ยื่นคำร้อง ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานพื้นที่
3
ยื่นขอรับเงินสงเคราะห์
เมื่อพนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินแล้วนายจ้างไม่ปฏิบัติตาม ให้ยื่นคำขอรับเงินสงเคราะห์ทันที
4
ขึ้นทะเบียนว่างงาน
รายงานตัวว่างงานที่สำนักงานประกันสังคมเพื่อรับเงินชดเชยว่างงานอีกทางหนึ่ง
ในวันที่มืดมนของการปิดกิจการ กฎหมายแรงงานไม่ได้ทอดทิ้งคุณ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างคือสิทธิอันชอบธรรมที่จะช่วยให้คุณมีทุนตั้งหลักและก้าวต่อไปได้อย่างมั่นคง
แหล่งอ้างอิง
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 11, 118, 126 ถึง 138 และ 144
ระเบียบคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ว่าด้วยการจ่ายเงินสงเคราะห์
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน