เงินเดือนออกไม่ตรงเวลา บริษัทผัดผ่อนเลื่อนจ่าย: ลูกจ้างมีสิทธิเรียกร้องอะไรได้บ้าง? เช็ก ม. 70 และ 9

ธนากร ทำงานเป็นวิศวกรในบริษัทแห่งหนึ่ง ได้รับเงินเดือน 40,000 บาท ตามสัญญาระบุจ่ายเงินเดือนทุกวันที่ 30 ของเดือน แต่ตลอด 3 เดือนที่ผ่านมา บริษัทจ่ายเงินเดือนล่าช้ามาโดยตลอด และล่าสุดในงวดสิ้นเดือน บริษัทแจ้งว่าจะขอเลื่อนจ่ายเงินเดือนออกไปอย่างไม่มีกำหนด โดยจ่ายเงินสดให้พนักงานเพียงคนละ 5,000 บาทเพื่อประทังชีวิต เมื่อธนากรทักท้วง ผู้บริหารกลับต่อว่าว่า "ไม่มีน้ำใจ ไม่เห็นใจบริษัทในยามลำบาก" ธนากรต้องแบกรับภาระดอกเบี้ยบัตรเครดิตและค่าผ่อนบ้านที่ผิดนัด จึงเกิดคำถามว่ากฎหมายมีมาตรการบังคับนายจ้างอย่างไร

ในความเป็นจริง กฎหมายคุ้มครองแรงงานไทยให้ความคุ้มครองเรื่องการจ่ายค่าจ้างไว้อย่างเข้มงวดที่สุด ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541:

• นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างตามกำหนดเวลา (มาตรา 70): กฎหมายระบุชัดเจนว่า ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้ถูกต้องและตามกำหนดเวลาที่ตกลงกันไว้ (อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง) นายจ้างไม่มีสิทธิเลื่อนจ่ายฝ่ายเดียว แม้จะอ้างว่าขาดสภาพคล่องก็ตาม

• สิทธิได้รับดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี (มาตรา 9 วรรคหนึ่ง): หากนายจ้างจ่ายเงินเดือนช้ากว่ากำหนด แม้เพียงวันเดียว กฎหมายสั่งให้นายจ้างต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ลูกจ้างในระหว่างเวลาผิดนัดในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับตั้งแต่วันที่ถึงกำหนดจ่ายจนถึงวันที่จ่ายเงินครบถ้วน

• หมัดเด็ด - สิทธิได้รับ "เงินเพิ่มร้อยละ 15 ทุก 7 วัน" (มาตรา 9 วรรคสอง): ในกรณีที่นายจ้าง "จงใจไม่จ่ายเงินโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร" เมื่อพ้นกำหนด 7 วันนับแต่วันที่เงินเดือนต้องออก กฎหมายบังคับให้นายจ้างต้องเสีย "เงินเพิ่ม" ให้แก่ลูกจ้างอีกร้อยละ 15 ของเงินที่ค้างจ่าย "ทุกๆ ระยะเวลา 7 วัน" ซึ่งเป็นอัตราเบี้ยปรับที่สูงมากเพื่อป้องกันไม่ให้นายจ้างเอาเงินของลูกจ้างไปหมุนใช้

• สิทธิบอกเลิกสัญญาและเรียกค่าชดเชย: การที่นายจ้างไม่จ่ายเงินเดือน ถือเป็นการผิดสัญญาจ้างอย่างร้ายแรง ลูกจ้างมีสิทธิบอกเลิกสัญญาจ้างและฟ้องเรียกค่าชดเชยตามอายุงานตามมาตรา 118 พร้อมค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้ (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)

แนวทางรับมือเมื่อบริษัทเลื่อนจ่ายเงินเดือน

1. เก็บบันทึกหลักฐานวันกำหนดจ่าย: เก็บสัญญาจ้าง สลิปเงินเดือนเก่า ประกาศแจ้งเลื่อนจ่าย และสเตตเมนต์ธนาคาร

2. ทำหนังสือทวงถามอย่างเป็นทางการ: ยื่นหนังสือทวงถามค่าจ้างพร้อมแจ้งสิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี และเงินเพิ่มตามมาตรา 9

3. ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: สามารถยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ พนักงานตรวจแรงงานมีอำนาจออกคำสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินพร้อมเงินเพิ่มทันที

4. ดำเนินคดีอาญา: นายจ้างที่ฝ่าฝืนมาตรา 70 มีโทษทางอาญาตามมาตรา 144 ปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน

ค่าจ้างคือปัจจัยหล่อเลี้ยงชีวิตของคนทำงาน กฎหมายจึงสร้างกลไกดอกเบี้ยและเงินเพิ่มที่รุนแรงเพื่อคุ้มครองหยาดเหงื่อของคุณ อย่าปล่อยให้นายจ้างนำความจำเป็นของคุณไปเอาเปรียบทางการเงิน

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 70, 118 และ 144

• กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน