ทำงานในที่เสียงดัง หูอื้อ-หูดับ: สิทธิความปลอดภัยแรงงานและมาตรการอนุรักษ์การได้ยินที่นายจ้างต้องมี

เกรียงศักดิ์ ทำงานเป็นช่างควบคุมเครื่องปั๊มโลหะในโรงงานชิ้นส่วนยานยนต์มานานกว่า 5 ปี ในแผนกมีเครื่องจักรทำงานพร้อมกันหลายเครื่อง เสียงกระแทกโลหะดังสนั่นตลอดวัน บริษัทไม่เคยจัดหาที่ครอบหู (Earmuffs) หรือปลั๊กอุดหู (Earplugs) ให้ และไม่เคยตรวจวัดระดับเสียง เกรียงศักดิ์เริ่มมีอาการหูอื้อเรื้อรัง วิงเวียนศีรษะ และสื่อสารไม่รู้เรื่อง เมื่อไปตรวจที่โรงพยาบาล แพทย์วินิจฉัยว่าประสาทหูทั้งสองข้างเสื่อมลงอย่างรุนแรงจากมลพิษทางเสียงในที่ทำงาน แต่เมื่อนำใบรับรองแพทย์ไปแจ้งบริษัท ฝ่ายบุคคลกลับปฏิเสธความรับผิดชอบ อ้างว่าเป็นปัญหาสุขภาพส่วนบุคคล

กฎหมายคุ้มครองการได้ยินในที่ทำงาน

ในทางกฎหมาย พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ได้วางมาตรฐานคุ้มครองการได้ยินของคนทำงานไว้อย่างชัดเจน:

• ขีดจำกัดระดับเสียงดังตามกฎหมาย: ตาม กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2549 กำหนดว่า การทำงานไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน ระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับเฉลี่ยตลอดเวลาทำงานต้องไม่เกิน 85 เดซิเบลเอ (dBA)

• อุปกรณ์ลดเสียงนายจ้างต้องจ่าย (มาตรา 22): หากสถานที่ทำงานมีระดับเสียงเฉลี่ยตั้งแต่ 85 เดซิเบลเอขึ้นไป นายจ้างต้องจัดหาปลั๊กอุดหูหรือที่ครอบหูลดเสียงที่ได้มาตรฐานความปลอดภัยให้แก่ลูกจ้างทุกคนโดย "นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายทั้งหมด" ห้ามคิดเงินหรือหักเงินเดือนลูกจ้างเด็ดขาด

• โครงการอนุรักษ์การได้ยินและการตรวจสุขภาพ: กฎหมายบังคับให้นายจ้างในสถานประกอบการที่มีเสียงดังเกินมาตรฐาน ต้องจัดทำ "มาตรการอนุรักษ์การได้ยิน" ตรวจวัดระดับเสียงในพื้นที่ทำงาน และต้องจัดให้มีการตรวจสมรรถภาพการได้ยิน (Audiogram) แก่ลูกจ้างอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง พร้อมมอบสมุดสุขภาพประจำตัวให้ลูกจ้าง

• สิทธิย้ายแผนกและเงินทดแทน: หากแพทย์วินิจฉัยว่าลูกจ้างสูญเสียการได้ยินจากงาน นายจ้างต้องปรับเปลี่ยนหน้าที่เพื่อไม่ให้สัมผัสเสียงดังซ้ำ และลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่ารักษาพร้อมเงินทดแทนจากกองทุนเงินทดแทน ตาม พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537

• บทลงโทษนายจ้าง (มาตรา 53): นายจ้างที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานเรื่องเสียง มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)

4 ขั้นตอนปกป้องหูและสิทธิของคนทำงาน

• สังเกตระดับเสียง: หากต้องตะโกนคุยกันในระยะ 1 เมตร แสดงว่าเสียงดังเกิน 85 เดซิเบลเอแล้ว

• เรียกร้องอุปกรณ์ PPE: ขอรับปลั๊กอุดหูหรือที่ครอบหูที่ได้มาตรฐานจากนายจ้างทันที

• เข้ารับการตรวจการได้ยินประจำปี: ตรวจสอบกราฟการได้ยินเพื่อเช็กว่ามีสัญญาณประสาทหูเสื่อมหรือไม่

• ร้องทุกข์ต่อเจ้าหน้าที่: หากบริษัทเพิกเฉย ให้ยื่นเรื่องต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานพื้นที่

แก้วหูไม่มีอะไหล่เปลี่ยน และการได้ยินที่สูญเสียไปไม่สามารถเรียกคืนได้ จงปกป้องสิทธิและความปลอดภัยในที่ทำงานตั้งแต่วันนี้

แหล่งอ้างอิง

• กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2549

• พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 มาตรา 16, 22 และ 53

• พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537

• กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน