ทุ่มเงินจ้างผู้บริหารคนนอกมาทับหัวคนใน: ลำดับเหตุการณ์หกเดือนของความล้มเหลวที่ทำลายทีมและสูญเสียคนเก่งไปทั้งแผนก
4 พ.ย. 25690
เวลา 10:00 น. ในทาวน์ฮอลล์ประจำไตรมาส ผู้บริหารระดับสูงประกาศเปิดตัวผู้อำนวยการฝ่ายคนใหม่ที่ดึงตัวมาจากบริษัทเทคโนโลยีข้ามชาติด้วยแพ็กเกจค่าตอบแทนเจ็ดหลัก ท่ามกลางเสียงปรบมือตามมารยาท หัวหน้าทีมอาวุโสสองคนที่ทุ่มเททำงานแบกแผนกนี้มาตลอดห้าปีและเพิ่งทำยอดขายทะลุเป้าในไตรมาสที่แล้ว นั่งสบตากันเงียบๆ พวกเขาไม่เคยได้รับโอกาสสัมภาษณ์ในตำแหน่งนี้ และไม่มีใครจากฝ่ายบริหารเคยเดินมาบอกล่วงหน้า สัญญาณที่ส่งออกมาอย่างชัดเจนในเช้าวันนั้นคือ "ความภักดีและความทุ่มเทของคนข้างใน ไม่มีค่าเท่ากับโปรไฟล์หรูหราของคนข้างนอก"
ปรากฏการณ์หลงใหลดาวเด่นจากภายนอก (Chasing Stars Syndrome) คือโรคเรื้อรังที่ผู้บริหารและคณะกรรมการบริษัทมักตกหลุมพราง เมื่อแผนกใดแผนกหนึ่งเริ่มมีปัญหาคอขวด หรือเมื่อองค์กรต้องการทรานส์ฟอร์มธุรกิจอย่างรวดเร็ว ทางออกที่ผู้บริหารมักเลือกใช้แทนการพัฒนาคนใน คือการทุ่มเงินซื้อตัวผู้บริหารชื่อดังจากองค์กรชั้นนำมาสวมหัวโขน แต่สถิติจากการบริหารคนหน้างานสะท้อนความจริงอันเจ็บปวดเสมอว่า หากไม่มีการเตรียมความพร้อมทางวัฒนธรรม ลำดับเหตุการณ์ในเวลาครึ่งปีมักจบลงด้วยหายนะทั้งผลงานและบุคลากร
เดือนแรก: ภาพลวงตาของโปรไฟล์ระดับอินเตอร์และความแปลกแยกทางวัฒนธรรม
ผู้บริหารคนใหม่เริ่มต้นด้วยการนำเสนอสไลด์กลยุทธ์ที่เต็มไปด้วยคำศัพท์สากลสวยหรู แต่ขาดความเข้าใจบริบทเฉพาะตัวของธุรกิจเดิมและวัฒนธรรมไทยที่มีความสัมพันธ์แบบพี่น้องเป็นกาวประสาน ผู้นำใหม่พยายามใช้การสั่งการแบบเผด็จการจากเบื้องบน ยกเลิกกระบวนการทำงานที่คนในทีมคุ้นเคย และปฏิเสธการรับฟังข้อจำกัดหน้างานจากผู้ปฏิบัติงานตัวจริง พนักงานเริ่มรู้สึกว่าตนเองกำลังถูกมองเป็นเพียงเบี้ยในกระดาน และความแปลกแยกทางจิตวิทยาเริ่มก่อตัวขึ้นทีละน้อย
เดือนที่สาม: ยัดเยียดระบบเดิมโดยไม่เข้าใจหน้างานจนเกิดแรงต้านเงียบ
เมื่อผ่านเข้าสู่ไตรมาสแรก ผู้บริหารใหม่พยายามก๊อปปี้ระบบและกระบวนการทำงานจากบริษัทเก่ามาวางทับลงไปโดยตรง โดยไม่สนใจว่าทรัพยากร ฐานระบบไอที และขนาดทีมขององค์กรปัจจุบันมีความพร้อมหรือไม่ การสั่งงานที่สวนทางกับความเป็นจริงหน้างานทำให้เกิดปัญหาการทำงานซ้ำซ้อน (Firefighting) ทีมงานต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทำเอกสารรายงานเพื่อตอบสนองอีโก้ของผู้นำใหม่ มากกว่าการออกไปดูแลลูกค้า แรงต้านเงียบ (Passive Resistance) เริ่มลุกลามเมื่อพนักงานเลือกที่จะทำตามสั่งเท่าที่บอก แต่ไม่มีใครยอมทุ่มเทพลังงานส่วนเกินให้อีกต่อไป
เดือนที่ห้า: ท็อปเพอร์ฟอร์เมอร์ก้าวขาออกจากประตูเมื่อเส้นทางเติบโตถูกปิดตาย
ผลกระทบที่รุนแรงที่สุดของการจ้างคนนอกมาข้ามหัวคนใน คือการทำลายความหวังของพนักงานฝีมือดีที่สะสมผลงานมานาน เมื่อพวกเขาตระหนักว่า ไม่ว่าจะทุ่มเทแค่ไหน บริษัทก็พร้อมจะโยนตำแหน่งผู้นำให้คนนอกเสมอ พนักงานดาวเด่นและผู้เชี่ยวชาญที่เป็นเสาหลักทางเทคนิคเริ่มทยอยรับข้อเสนอจากคู่แข่ง ใบลาออกของคนสำคัญสองถึงสามคนถูกวางลงบนโต๊ะในเวลาไล่เลี่ยกัน ความรู้เฉพาะทางที่สะสมมาหลายปี (Institutional Knowledge) เดินออกจากประตูไปพร้อมกับพวกเขา
เดือนที่หก: การลาออกของดาวเด่นราคาแพงและความเสียหายเชิงโครงสร้างที่ประเมินค่าไม่ได้
เมื่อตัวเลขผลการดำเนินงานครึ่งปีร่วงลงอย่างหนัก และทีมงานหลักแตกสลาย ผู้บริหารใหม่ที่ถูกซื้อตัวมาด้วยค่าตัวมหาศาลเริ่มตระหนักว่าไม่สามารถสร้างปาฏิหาริย์ได้ตามที่สัญญาไว้ ในที่สุดเขาก็ตัดสินใจยื่นใบลาออกเพื่อไปรับตำแหน่งใหม่ที่อื่น ทิ้งซากปรักหักพังของระบบงาน ขวัญกำลังใจที่แหลกสลาย และต้นทุนค่าเสียโอกาสที่บริษัทต้องใช้เวลาอีกหลายปีในการฟื้นฟูกลับคืนมา
ถอดบทเรียนเชิงกลยุทธ์: สร้างระบบบ่มเพาะผู้นำจากภายในก่อนคิดซื้อตัวแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
การสร้างผลงานทางธุรกิจที่ยั่งยืน ต้องเริ่มจากการเลิกพึ่งพาฮีโร่ขี่ม้าขาวจากภายนอก ฝ่ายบริหารและ HRBP ต้องปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การบริหารคน:
กำหนดนโยบาย "Internal First" สำหรับตำแหน่งผู้นำระดับกลางและสูงอย่างโปร่งใส พร้อมทั้งสร้างระบบ Succession Planning และเส้นทางพัฒนาศักยภาพเฉพาะบุคคล (IDP) เพื่อเตรียมความพร้อมให้พนักงานที่มีแววได้ทดลองแบกรับงานที่ท้าทายล่วงหน้า และหากมีความจำเป็นต้องจ้างคนนอกจริงๆ องค์กรต้องออกแบบกระบวนการ Onboarding เชิงวัฒนธรรมอย่างจริงจัง เพื่อให้ผู้นำใหม่เรียนรู้ที่จะรับฟัง ให้เกียรติคนเก่า และผสานพลังกับทีมเดิมก่อนจะเริ่มเปลี่ยนแปลงใดๆ
ในองค์กรของคุณ คุณกำลังทุ่มเงินมหาศาลเพื่อซื้อชื่อเสียงสำเร็จรูปจากภายนอก หรือพร้อมที่จะลงทุนสร้างดินที่อุดมสมบูรณ์เพื่อให้เมล็ดพันธุ์ข้างในเติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ที่มั่นคง
แหล่งอ้างอิง
Groysberg, B. (2010). Chasing Stars: The Myth of Talent and the Portability of Performance. Princeton University Press. Princeton University Press
Harvard Business Review. (2010). The High Cost of Chasing Star Talent. Harvard Business Review
Bidwell, M. (2011). Paying More to Get Less: The Effects of External Hiring versus Internal Mobility. Administrative Science Quarterly, 56(3), 369-407. Sage Journals