ลูกจ้างรายวัน วันหยุดนักขัตฤกษ์-ลาป่วย ต้องได้เงินไหม? เช็กสิทธิ ม. 56 ที่คนทำงานมักเข้าใจผิด
9 พ.ย. 25690
"เป็นลูกจ้างรายวัน วันไหนไม่ได้มาทำงานก็ไม่ได้เงินสิ จะมาขอเงินในวันหยุดได้ยังไง" นี่คือคำพูดที่ลูกจ้างรายวันและแรงงานในโรงงาน ร้านอาหาร หรือธุรกิจบริการได้ยินจนชินชา หลายคนยอมรับชะตากรรมว่าเดือนไหนที่มีวันหยุดนักขัตฤกษ์เยอะๆ เช่น ช่วงสงกรานต์หรือปีใหม่ รายได้ในเดือนนั้นจะหดหายไปหลายพันบาท หรือวันไหนที่ล้มป่วยจนมาทำงานไม่ไหว ก็ต้องทนขาดรายได้ไปฟรีๆ เพราะหลงเชื่อความเข้าใจผิดที่ว่า "ลูกจ้างรายวันไม่มีสิทธิได้รับเงินในวันหยุดและวันลาป่วย" แต่รู้หรือไม่ว่า ตามกฎหมายแรงงานไทย ลูกจ้างรายวันมีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างในวันหยุดตามประเพณี วันพักร้อน และวันลาป่วย ไม่ต่างจากพนักงานรายเดือนเลยแม้แต่น้อย!
(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)
สมชาย ทำงานเป็นพนักงานคลังสินค้าในโรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ ได้รับค่าจ้างรายวัน วันละ 400 บาท ทำงานมานานกว่า 2 ปี ในเดือนเมษายน โรงงานหยุดทำการเนื่องในวันหยุดตามประเพณีช่วงสงกรานต์ 4 วัน และสมชายป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่มีใบรับรองแพทย์ลาป่วยไปอีก 2 วัน เมื่อถึงวันจ่ายค่าจ้างสิ้นเดือน สมชายพบว่าเงินค่าจ้างถูกหักหายไปถึง 6 วัน (รวม 2,400 บาท) ฝ่ายบุคคลแจ้งว่า "สมชายเป็นลูกจ้างรายวัน โรงงานปิดวันสงกรานต์ไม่ได้มาทำงาน และวันที่ป่วยไม่ได้มาทำงาน จึงไม่มีการจ่ายค่าจ้างให้" สมชายรู้สึกว่าไม่เป็นธรรมเพราะพนักงานรายเดือนได้รับเงินเดือนเต็ม
ในความเป็นจริง กฎหมายคุ้มครองแรงงานไทยได้บัญญัติคุ้มครองสิทธิค่าจ้างของลูกจ้างรายวันไว้อย่างชัดแจ้ง ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541:
สิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุดตามประเพณีและวันพักร้อน (มาตรา 56): กฎหมายระบุว่า "ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างในวันหยุด ดังต่อไปนี้ (1) วันหยุดประจำสัปดาห์ เว้นแต่ลูกจ้างรายวัน (2) วันหยุดตามประเพณี (3) วันหยุดพักผ่อนประจำปี" สังเกตได้ว่ากฎหมายยกเว้นลูกจ้างรายวันเฉพาะ "วันหยุดประจำสัปดาห์" (เช่น วันอาทิตย์) เท่านั้น แต่ใน (2) วันหยุดตามประเพณี (ปีละไม่น้อยกว่า 13 วัน) และ (3) วันพักร้อน (ปีละไม่น้อยกว่า 6 วัน) กฎหมายไม่ได้ยกเว้นลูกจ้างรายวัน! นั่นหมายความว่า ในวันหยุดนักขัตฤกษ์และวันพักร้อน ลูกจ้างรายวันมีสิทธิได้รับค่าจ้างเต็มจำนวนเสมือนมาทำงานปกติ
สิทธิได้รับค่าจ้างในวันลาป่วย (มาตรา 57): กฎหมายบัญญัติชัดเจนว่า ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างในวันลาป่วยเท่ากับอัตราค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งไม่เกิน 30 วันทำงาน กฎหมายไม่ได้ยกเว้นลูกจ้างรายวัน ดังนั้น วันที่สมชายลาป่วย 2 วัน สมชายต้องได้รับค่าจ้างวันละ 400 บาทตามปกติ
สิทธิได้รับค่าจ้างในวันลากิจจำเป็น (มาตรา 61/1): ลูกจ้างรายวันยังมีสิทธิลากิจธุระจำเป็นโดยได้รับค่าจ้างปีละไม่เกิน 3 วันทำงานเช่นเดียวกัน
ดอกเบี้ยและการคืนเงิน: นายจ้างที่งดจ่ายค่าจ้างวันหยุดประเพณี วันพักร้อน หรือวันลาป่วยแก่ลูกจ้างรายวัน ถือเป็นหนี้ค้างจ่ายค่าจ้าง ต้องคืนเงินพร้อมดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 และมีโทษปรับทางอาญาตามมาตรา 144 (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)
แนวทางรับมือและทวงสิทธิสำหรับลูกจ้างรายวัน:
ตรวจสอบใบสรุปยอดค่าจ้าง: ตรวจดูว่าในวันหยุดนักขัตฤกษ์หรือวันที่ลาป่วย บริษัทได้จ่ายค่าจ้างให้หรือไม่
ชี้แจงข้อกฎหมายกับฝ่ายบุคคล: อ้างอิงสิทธิตามมาตรา 56 (2), มาตรา 57 และมาตรา 61/1 เพื่อขอรับเงินค่าจ้างส่วนที่ขาด
รวบรวมหลักฐานการจ้างงาน: เก็บสลิปค่าจ้าง บันทึกการลงเวลา และใบรับรองแพทย์
ร้องเรียนต่อพนักงานตรวจแรงงาน: หากนายจ้างยังคงปฏิเสธ สามารถยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่เพื่อมีคำสั่งเรียกเงินคืนทันที
หยาดเหงื่อของลูกจ้างรายวันมีคุณค่าไม่น้อยไปกว่าใคร กฎหมายคุ้มครองวันหยุดและวันลาป่วยพร้อมค่าจ้างไว้อย่างเท่าเทียม อย่าปล่อยให้ความไม่รู้ทำให้นายจ้างตัดทอนสิทธิที่คุณพึงได้รับ
แหล่งอ้างอิง
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 56, 57, 61/1 และ 144
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562
- กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน