ต่อสัญญาปีต่อปี พอไม่ต่อสัญญา ได้รับเงินชดเชยไหม? เช็กกฎหมายแรงงานเรื่องสัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา

ดังนั้น เมื่อสัญญาครบกำหนดแล้วนายจ้างไม่ต่อสัญญา ถือว่านายจ้างเป็นฝ่าย "เลิกจ้างลูกจ้าง" โดยอัตโนมัติ

ความจริงข้อที่ 2: สัญญาแบบไหนที่สิ้นสุดแล้ว "ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย"?

กฎหมายยกเว้นให้นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเฉพาะ 3 กรณีตามมาตรา 118 วรรคสามและสี่ ได้แก่:

1. งานในโครงการเฉพาะที่มิใช่งานปกติของธุรกิจ ซึ่งมีกำหนดเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดแน่นอน

2. งานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราว ที่มีกำหนดเวลาสิ้นสุดหรือความสำเร็จของงาน

3. งานที่เป็นไปตามฤดูกาล และได้จ้างในช่วงเวลาของฤดูกาลนั้น

ที่สำคัญคือ งานทั้ง 3 ประเภท "ต้องแล้วเสร็จภายในเวลาไม่เกิน 2 ปี" โดยต้องทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่แรกเริ่มจ้าง

ความจริงข้อที่ 3: สัญญาจ้างปีต่อปีใน "งานปกติ" ต้องจ่ายค่าชดเชยเสมอ

หากงานที่คุณทำเป็น "งานปกติของธุรกิจนายจ้าง" เช่น พนักงานบัญชี การตลาด งานขาย หรือโปรแกรมเมอร์ประจำ แม้นายจ้างให้เซ็นสัญญาปีต่อปี เมื่อครบกำหนดแล้วไม่ต่อสัญญา นายจ้าง "ต้องจ่ายค่าชดเชยตามอายุงาน" ตามมาตรา 118 เสมอ โดยให้นับรวมอายุงานตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำงานต่อเนื่องทั้งหมด นายจ้างจะอ้างว่าเป็นสัญญาจ้างมีกำหนดเวลาเพื่อไม่จ่ายค่าชดเชยไม่ได้เด็ดขาด

(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)

"ชลธี" ได้รับการว่าจ้างเป็นกราฟิกดีไซเนอร์ ทำสัญญาจ้างครั้งละ 1 ปี ต่อเนื่องกันมา 3 ปี ครบสัญญารอบที่สาม บริษัทแจ้งไม่ต่อสัญญาและไม่จ่ายค่าชดเชย อ้างว่าครบกำหนดสัญญา กรณีนี้ งานออกแบบกราฟิกเป็นงานปกติของบริษัท ไม่ใช่งานโครงการเฉพาะไม่เกิน 2 ปีตามมาตรา 118 วรรคสาม การไม่ต่อสัญญาจึงเป็นการเลิกจ้าง ชลธีมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามอายุงาน 3 ปี เท่ากับค่าจ้าง 180 วัน ตามมาตรา 118 (3) พร้อมดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับเนื่องจากข้อความในสัญญาและลักษณะงานแต่ละคดีต่างกัน)

แนวทางการปกป้องสิทธิสำหรับลูกจ้างสัญญาจ้าง

• ตรวจสอบลักษณะงานจริง: ดูว่าเนื้องานเป็นงานประจำของธุรกิจ หรือเป็นโครงการพิเศษที่ไม่เกิน 2 ปี

• รวมอายุงานทุกฉบับ: เก็บสัญญาจ้างและสลิปเงินเดือนทุกฉบับไว้เป็นหลักฐานยืนยันการทำงานต่อเนื่อง

• ทวงถามค่าชดเชยเมื่อสิ้นสุดสัญญา: หากนายจ้างปฏิเสธจ่าย ให้ยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานพื้นที่เพื่อคุ้มครองสิทธิทันที

สัญญาจ้างจะเขียนอย่างไร กฎหมายคุ้มครองแรงงานย่อมอยู่เหนือข้อตกลงที่เอาเปรียบ รู้สิทธิของตนเองเพื่อไม่ให้ถูกตัดเงินชดเชยที่พึงได้

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (มาตรา 9, 17, 118, 144)

• พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 (มาตรา 49)

• กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (https://www.labour.go.th)

• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เรื่องสัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลาและการจ่ายค่าชดเชย (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)