บริษัทสั่งย้ายออฟฟิศไปไกลข้ามจังหวัดหรือชานเมือง: ถ้าเราไม่สะดวกตามไป มีสิทธิได้ "ค่าชดเชยพิเศษ" เท่าไร?

สาระสำคัญของมาตรา 120 มี 4 ประการหลัก:

• ประการแรก หน้าที่แจ้งล่วงหน้า นายจ้างต้องปิดประกาศแจ้งลูกจ้างล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วันก่อนวันย้าย โดยระบุสถานที่ใหม่และกำหนดวันย้ายชัดเจน หากไม่ปิดประกาศล่วงหน้า นายจ้างต้องจ่าย "ค่าชดเชยพิเศษแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" เท่ากับค่าจ้าง 30 วัน

• ประการที่สอง สิทธิในการปฏิเสธ หากสถานที่แห่งใหม่มีผลกระทบสำคัญต่อการดำรงชีวิตตามปกติของลูกจ้างหรือครอบครัว เช่น ต้องเดินทางไกลขึ้นหลายชั่วโมง เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นมาก หรือกระทบต่อการดูแลครอบครัว ลูกจ้างมีสิทธิทำหนังสือปฏิเสธและบอกเลิกสัญญาจ้างได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งหรือวันที่ย้าย

• ประการที่สาม สิทธิได้รับ "ค่าชดเชยพิเศษ" เมื่อลูกจ้างบอกเลิกสัญญาจ้างตามกฎหมาย ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยพิเศษไม่น้อยกว่าอัตราค่าชดเชยปกติที่พึงได้รับตามมาตรา 118 ตามอายุงาน ตั้งแต่ 30 วัน ไปจนถึงสูงสุด 400 วันสำหรับผู้มีอายุงาน 20 ปีขึ้นไป โดยนายจ้างต้องจ่ายให้ภายใน 7 วันนับแต่วันที่สัญญาจ้างสิ้นสุดลง

• ประการที่สี่ สิทธิในการอุทธรณ์ หากนายจ้างไม่ยอมจ่ายค่าชดเชยพิเศษโดยอ้างว่าการย้ายไม่ได้กระทบสำคัญ นายจ้างหรือลูกจ้างมีสิทธิยื่นเรื่องต่อ "คณะกรรมการสวัสดิการแรงงาน" ภายใน 30 วัน เพื่อให้วินิจฉัยชี้ขาด

(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)

ศิรินทิพย์ ทำงานเป็นพนักงานบัญชีย่านสีลมมา 8 ปี ต่อมาบริษัทประกาศย้ายสำนักงานไปจังหวัดนครปฐมภายใน 20 วัน ศิรินทิพย์ไม่มีรถส่วนตัวและต้องดูแลมารดาที่ป่วย การย้ายไปทำให้ต้องเดินทางไปกลับวันละกว่า 5 ชั่วโมง จึงทำหนังสือบอกเลิกสัญญาจ้างเนื่องจากการย้ายกระทบต่อการดำรงชีวิตอย่างร้ายแรง บริษัทปฏิเสธไม่จ่าย ศิรินทิพย์จึงยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการสวัสดิการแรงงาน คณะกรรมการฯ วินิจฉัยว่าการย้ายกระทบต่อชีวิตจริง และนายจ้างปิดประกาศไม่ครบ 30 วัน จึงสั่งให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยพิเศษตามอายุงาน 8 ปี เท่ากับค่าจ้าง 240 วัน และจ่ายค่าชดเชยพิเศษแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าอีก 30 วัน รวมเป็น 270 วัน (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)

หากบริษัทของคุณกำลังจะย้ายสถานที่ทำงาน มีแนวทางรับมือ 4 ขั้นตอน:

1. บันทึกหลักฐานวันประกาศย้าย: ถ่ายภาพประกาศและบันทึกวันที่บริษัทแจ้งเพื่อตรวจสอบว่าครบ 30 วันหรือไม่

2. ประเมินผลกระทบต่อชีวิต: รวบรวมข้อมูลระยะทาง ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และภาระครอบครัวที่ได้รับผลกระทบ

3. ทำหนังสือปฏิเสธและขอบอกเลิกสัญญาจ้าง: ส่งหนังสือเป็นลายลักษณ์อักษรถึงฝ่ายบุคคลภายใน 30 วัน โดยระบุเหตุผลและอ้างอิงมาตรา 120

4. ยื่นคำร้องต่อเจ้าหน้าที่: หากนายจ้างไม่ยอมจ่ายค่าชดเชยพิเศษภายใน 7 วัน ให้ติดต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือโทร 1506

สถานที่ทำงานคือเงื่อนไขสำคัญของชีวิต การย้ายที่ทำงานไม่ใช่เรื่องที่นายจ้างจะสั่งการอย่างไรก็ได้ การรู้สิทธิตามมาตรา 120 จะช่วยให้คุณได้รับความเป็นธรรมและเงินชดเชยที่ถูกต้อง

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 มาตรา 118 และมาตรา 120

• พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522

• กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (แนวปฏิบัติกรณีการย้ายสถานประกอบกิจการตามมาตรา 120)