เดินทางไปทำงานต่างจังหวัดในวันหยุด ต้องได้เงินไหม? เช็กสิทธิค่าเดินทางและค่าทำงานในวันหยุด ม. 64
9 พ.ย. 25690
เช้าวันอาทิตย์ที่ควรเป็นเวลาพักผ่อนกับครอบครัว แต่คนทำงานหลายคนกลับต้องแบกกระเป๋าขึ้นเครื่องบิน หรือขับรถข้ามจังหวัดตั้งแต่เช้าตรู่ เพื่อไปเตรียมตัวประชุมหรือตรวจงานไซต์ก่อสร้างในวันจันทร์ตามคำสั่งบริษัท หรือในบางสายงาน พนักงานต้องเดินทางในวันเสาร์-อาทิตย์เพื่อไปช่วยจัดบูธงานแสดงสินค้าตลอดวันหยุด แต่เมื่อถึงสิ้นเดือนและยื่นขอเบิกค่าทำงานในวันหยุด กลับได้รับคำตอบว่า "การเดินทางไม่ใช่งาน บริษัทจ่ายค่าตั๋วเครื่องบินและค่าโรงแรมให้แล้ว จึงไม่มีการจ่ายค่าทำงานในวันหยุดให้" คำพูดตัดบทนี้ทำให้คนทำงานรู้สึกว่าวันหยุดของตนเองถูกริบไปฟรีๆ คำถามสำคัญคือ ตามกฎหมายแรงงานไทย การถูกสั่งให้เดินทางหรือไปทำงานนอกสถานที่ในวันหยุด เรามีสิทธิได้รับค่าจ้างและเงินพิเศษอย่างไรบ้าง?
(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)
วรเมธ ทำงานเป็นวิศวกรในบริษัทแห่งหนึ่ง ได้รับเงินเดือน 36,000 บาท (วันละ 1,200 บาท) วันศุกร์ตอนเย็น ผู้จัดการสั่งให้วรเมธเดินทางไปตรวจงานด่วนที่จังหวัดเชียงใหม่ในวันอาทิตย์ โดยต้องออกเดินทางตั้งแต่ 08.00 น. และเข้าตรวจหน้างานพร้อมประชุมจนถึง 18.00 น. วรเมธต้องเสียสละวันหยุดไปทั้งวัน เมื่อวรเมธขอเบิกค่าทำงานในวันหยุด ฝ่ายบุคคลกลับจ่ายเฉพาะค่าเบี้ยเลี้ยงวันละ 300 บาท และปฏิเสธไม่ยอมจ่ายค่าทำงานในวันหยุด โดยอ้างว่าบริษัทมีเบี้ยเลี้ยงให้แล้ว วรเมธจึงสงสัยว่าข้ออ้างของบริษัทถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่
ในความเป็นจริง กฎหมายคุ้มครองแรงงานไทยได้บัญญัติคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างที่ต้องเดินทางไปทำงานต่างท้องที่และทำงานในวันหยุดไว้อย่างชัดเจน ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541:
ค่าจ้างสำหรับการเดินทางไปทำงานในวันหยุด (มาตรา 64): กฎหมายระบุว่า ในกรณีที่นายจ้างให้ลูกจ้างเดินทางไปทำงานในท้องที่อื่นนอกจากท้องที่ทำงานปกติในวันหยุด ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานให้แก่ลูกจ้างซึ่งไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด (เช่น ลูกจ้างรายวัน) สำหรับการเดินทางนั้นด้วย
2. ทำงานจริงในวันหยุด ต้องได้รับค่าทำงานในวันหยุด (มาตรา 62): สำหรับลูกจ้างรายเดือนที่ได้รับเงินเดือนครอบคลุมวันหยุดอยู่แล้ว หากนายจ้างสั่งให้ไปทำงานนอกสถานที่ในวันหยุด (เช่น ไปคุมงาน จัดบูธ ประชุม หรือตรวจงาน) กฎหมายมาตรา 62 (1) บังคับเด็ดขาดให้นายจ้างต้องจ่าย "ค่าทำงานในวันหยุดเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่า 1 เท่า" ของค่าจ้างในวันทำงาน (เช่น วรเมธต้องได้เงินเพิ่มอีก 1,200 บาท) และหากเป็นลูกจ้างรายวัน ต้องได้ไม่น้อยกว่า 2 เท่า
3. เบี้ยเลี้ยงไม่ใช่ค่าทำงานในวันหยุด: ค่าเดินทาง ค่าน้ำมัน และเบี้ยเลี้ยง (Per diem) เป็นเงินช่วยเหลือค่าใช้จ่าย ไม่ใช่ค่าจ้าง นายจ้างจะนำเงินเบี้ยเลี้ยงมาเหมาจ่ายแทนค่าทำงานในวันหยุดตามมาตรา 62 ไม่ได้เด็ดขาด
4. หากทำงานเกิน 8 ชั่วโมง ต้องได้โอที 3 เท่า (มาตรา 63): หากการทำงานนอกสถานที่ในวันหยุดเกินเวลาทำงานปกติ นายจ้างต้องจ่ายค่าล่วงเวลาในวันหยุดไม่น้อยกว่า 3 เท่าของค่าจ้างรายชั่วโมง หากนายจ้างไม่จ่าย ต้องเสียดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)
แนวทางรับมือและปกป้องสิทธิเมื่อต้องเดินทางไปทำงานในวันหยุด:
ขอหนังสือคำสั่งเดินทางหรืออีเมลมอบหมายงาน: เก็บหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรที่ระบุชัดเจนว่านายจ้างสั่งให้เดินทางหรือทำงานในวันหยุด
2. บันทึกเวลาเดินทางและเวลาปฏิบัติงาน: ถ่ายภาพการทำงาน บันทึกเวลาเข้าออก หรือพิกัดเพื่อยืนยันชั่วโมงการทำงาน
3. แยกบิลค่าใช้จ่ายกับสิทธิค่าแรง: ยื่นเบิกค่าเดินทางและเบี้ยเลี้ยงตามระเบียบ และทำเรื่องขอเบิกค่าทำงานในวันหยุดตามมาตรา 62 ควบคู่กัน
4. ปรึกษาพนักงานตรวจแรงงาน: หากบริษัทปฏิเสธไม่ยอมจ่ายค่าทำงานในวันหยุด สามารถขอคำปรึกษาได้ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่
วันหยุดคือเวลาชีวิตและสุขภาพของคุณ หากนายจ้างต้องการให้คุณสละวันหยุดเพื่อผลประโยชน์ของบริษัท กฎหมายกำหนดให้ต้องจ่ายค่าตอบแทนอย่างสมศักดิ์ศรี รู้ทันสิทธิตามกฎหมายเพื่อไม่ให้วันหยุดของคุณสูญเปล่า
แหล่งอ้างอิง
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 56, 62, 63, 64 และ 144
- กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน