ลาป่วย 1 วันต้องมีใบรับรองแพทย์จริงไหม?
10 พ.ย. 25690
เช็กกฎหมายแรงงานเรื่องสิทธิลาป่วย 30 วัน และการหักเงิน
"ตื่นเช้ามามีไข้สูง ปวดหัวจนลุกไม่ไหว จึงส่งข้อความแจ้งหัวหน้าเพื่อขอลาป่วย 1 วัน แต่กลับได้รับคำตอบว่า ‘ถ้าไม่มีใบรับรองแพทย์จะถือว่าขาดงาน และหักเงินเดือน’ จนคนทำงานต้องฝืนสังขารไปนั่งรอคิวโรงพยาบาลเพียงเพื่อขอเอกสารใบเดียว" เหตุการณ์น่าปวดใจนี้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในหลายบริษัท ทั้งที่ในความเป็นจริง กฎหมายแรงงานไทยได้วางกรอบคุ้มครองสิทธิการลาป่วยของลูกจ้างไว้อย่างชัดเจน แล้วตามกฎหมาย นายจ้างมีสิทธิบังคับขอใบรับรองแพทย์สำหรับการลาป่วยเพียงวันเดียวได้จริงหรือไม่?
ความจริงข้อที่ 1: ลาป่วย 1-2 วัน กฎหมาย "ห้ามบังคับ" ใบรับรองแพทย์
ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 32 บัญญัติชัดแจ้งว่า "ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง" และในวรรคสามกำหนดว่า "การลาป่วยตั้งแต่วันทำงานสามวันขึ้นไป นายจ้างอาจให้ลูกจ้างแสดงใบรับรองของแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง หรือของสถานพยาบาลของทางราชการได้"
นั่นหมายความว่า หากลูกจ้างลาป่วยเพียง 1 หรือ 2 วันทำงาน กฎหมายไม่ได้ให้อำนาจนายจ้างในการบังคับให้ลูกจ้างต้องแนบใบรับรองแพทย์ แม้บริษัทจะเขียนระเบียบว่า "ลาป่วยทุกกรณีต้องมีใบรับรองแพทย์" ระเบียบดังกล่าวก็ขัดต่อกฎหมายคุ้มครองแรงงาน และไม่มีผลใช้บังคับ
ความจริงข้อที่ 2: สิทธิได้รับค่าจ้างในวันลาป่วย 30 วันทำงานต่อปี
ตามมาตรา 57 บัญญัติให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างในวันลาป่วยเท่ากับอัตราค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน "30 วันทำงาน"
การหักเงินเดือนผิดกฎหมาย: หากลูกจ้างลาป่วยจริงและยังไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี นายจ้างไม่มีสิทธิหักค่าจ้างในวันนั้นเด็ดขาด การหักเงินถือเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 76
ห้ามบังคับใช้วันลาพักร้อนแทน: นายจ้างไม่มีสิทธิบังคับเปลี่ยนวันลาป่วยเป็นวันลาพักร้อนหรือลากิจโดยที่ลูกจ้างไม่ยินยอม
(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)
"นลิน" พนักงานฝ่ายบริการลูกค้า ป่วยเป็นไข้จึงแจ้งลาป่วย 1 วัน เมื่อกลับมาทำงาน หัวหน้างานแจ้งว่าเนื่องจากไม่มีใบรับรองแพทย์ จึงถือว่าขาดงาน และตัดเงินเดือน 1 วัน กรณีนี้ นายจ้างทำผิด พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 32, 57 และ 76 นลินมีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างในวันลาป่วยคืนเต็มจำนวน และนายจ้างไม่มีสิทธินำการลาป่วยโดยชอบด้วยกฎหมายมาลงโทษทางวินัย (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับเนื่องจากระเบียบและข้อเท็จจริงสัญญาแต่ละคดีต่างกัน)
แนวทางปฏิบัติและรักษาสิทธิของคนทำงาน
แจ้งลาป่วยตามระเบียบ: แม้ไม่ต้องใช้ใบรับรองแพทย์ แต่ควรแจ้งลาต่อหัวหน้างานตามช่องทางที่บริษัทกำหนดโดยเร็ว และหากมีหลักฐาน เช่น ซองยา ก็สามารถใช้ยืนยันความบริสุทธิ์ใจได้
ทักท้วงหากถูกหักเงินมิชอบ: หากถูกหักเงินเดือนในสลิป ให้ทำหนังสือทักท้วงฝ่ายบุคคลอย่างสุภาพ อ้างอิงมาตรา 32 และ 57
ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: หากนายจ้างยังคงยืนยันหักเงิน สามารถยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน นายจ้างที่ฝ่าฝืนมีโทษปรับตามมาตรา 144 และต้องจ่ายดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีตามมาตรา 9
การดูแลสุขภาพคือสิทธิพื้นฐาน อย่าให้ระเบียบบริษัทที่ไม่เป็นธรรมมาลิดรอนสิทธิการรักษาตัว เพราะคนทำงานที่มีสุขภาพดีเท่านั้นจึงจะสร้างผลงานที่มีคุณภาพได้อย่างยั่งยืน
แหล่งอ้างอิง
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (มาตรา 9, 32, 57, 76, 144)
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (https://www.labour.go.th)
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เรื่องสิทธิการลาป่วยและการเรียกใบรับรองแพทย์ (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)