สมัครงานใหม่ถูกเรียกเงินค้ำประกัน หรือต้องหาคนค้ำ นายจ้างทำได้ไหม? เช็กกฎหมายแรงงานเรื่องเงินประกันการทำงาน

ตำแหน่งงานทั่วไป เช่น ธุรการ กราฟิก โปรแกรมเมอร์ หรือการตลาด นายจ้าง "ไม่มีสิทธิเรียกเงินประกันหรือคนค้ำประกันเด็ดขาด"

ข้อยกเว้น: ตำแหน่งใดบ้างที่นายจ้าง "มีสิทธิเรียกได้"?

กฎหมายยกเว้นในมาตรา 10 วรรคสอง สำหรับงานที่ต้องรับผิดชอบการเงินหรือทรัพย์สิน ซึ่งอาจก่อความเสียหายแก่นายจ้างได้ ตามประกาศกระทรวงแรงงาน ซึ่งจำกัดเฉพาะตำแหน่งสำคัญ เช่น:

1. พนักงานเก็บเงิน หรือรับจ่ายเงินสด เช่น แคชเชียร์, สมุห์บัญชีการเงิน

2. พนักงานดูแลสินค้ามีค่า เช่น ผู้ดูแลคลังเพชร พลอย หรือทองคำ

3. พนักงานขับรถส่งของ หรือพนักงานขายที่ต้องถือเงินสดหรือเช็คจากลูกค้า

เพดานวงเงินและเงื่อนไขการเก็บรักษาเงินประกัน

แม้เป็นตำแหน่งที่มีสิทธิเรียกได้ แต่นายจ้างต้องปฏิบัติตามกฎหมาย:

• วงเงินเงินสด: ต้องไม่เกิน 60 เท่าของอัตราค่าจ้างรายวันเฉลี่ย

• นำเงินฝากธนาคาร: ต้องนำเงินประกันไปฝากธนาคาร และแจ้งชื่อธนาคารและเลขบัญชีให้ลูกจ้างทราบเป็นหนังสือภายใน 7 วัน โดยดอกเบี้ยต้องตกเป็นของลูกจ้างทั้งหมด (มาตรา 10 วรรคสาม)

เมื่อลาออกจากงาน ต้องคืนเงินประกันภายในกี่วัน?

ตามมาตรา 10 วรรคสี่ กำหนดให้นายจ้างต้อง "คืนเงินประกันพร้อมดอกเบี้ยให้แก่ลูกจ้างภายใน 7 วัน" นับแต่วันที่เลิกจ้าง หรือวันที่ลูกจ้างลาออก หากคืนล่าช้า นายจ้างต้องเสียดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ตามมาตรา 9 และมีโทษปรับตามมาตรา 144

ตัวอย่างกรณีศึกษา

(ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เหตุการณ์จริง)

"กวิน" ตำแหน่งนักเขียนคอนเทนต์ บริษัทเรียกเก็บเงินค้ำประกัน 15,000 บาท กวินทำงานได้ 1 ปีและยื่นลาออกถูกต้อง แต่นายจ้างไม่ยอมคืนเงิน อ้างว่าต้องรอตรวจงานย้อนหลัง กรณีนี้ นายจ้างมีความผิดตั้งแต่ชั้นเรียกเก็บเงินประกันที่ไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 10 และไม่คืนเงินภายใน 7 วัน กวินมีสิทธิยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานเพื่อทวงเงินคืนพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีได้ทันที (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับเนื่องจากลักษณะงานและสัญญาแต่ละคดีต่างกัน)

แนวทางรับมือเมื่อเจอบริษัทเรียกเงินหรือคนค้ำประกัน

1. ตรวจสอบลักษณะงานจริง: ดูว่าต้องถือเงินสดหรือทรัพย์สินมูลค่าสูงหรือไม่ หากเป็นงานทั่วไป ให้ชี้แจงข้อกฎหมายมาตรา 10

2. ขอหลักฐานการเปิดบัญชี: หากเป็นงานการเงินที่มีสิทธิตามกฎหมาย ต้องขอใบเสร็จและหนังสือยืนยันบัญชีเงินฝากจากบริษัท

3. ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน: หากถูกปฏิเสธการคืนเงินประกันเมื่อลาออก ให้ยื่นคำร้อง (คร.7) ณ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

การเริ่มต้นทำงานควรตั้งอยู่บนความไว้วางใจ อย่าให้ความไม่รู้ทำให้คุณต้องยอมเสียเงินประกันโดยมิชอบ

แหล่งอ้างอิง

1. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (มาตรา 9, 10, 144)

2. ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการเรียกหรือรับหลักประกันการทำงาน

3. กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน (https://www.labour.go.th)

4. แนวคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เรื่องการเรียกหลักประกันการทำงาน (ควรตรวจสอบคำพิพากษาต้นฉบับ)