ลาป่วยมีใบรับรองแพทย์ แต่หัวหน้าสั่ง "เปิดคอม WFH ตอบแชตทั้งวัน"... ผิดกฎหมายไหม? ส่องสิทธิวันลาป่วย มาตรา 32 ที่นายจ้างห้ามละเมิด

ลาป่วยตามกฎหมาย คือการ "งดเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยสิ้นเชิง"

ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 32 บัญญัติไว้ว่า "ให้ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง" และมาตรา 57 กำหนดให้นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลาป่วยเท่ากับวันทำงานปกติปีหนึ่งไม่เกิน 30 วันทำงาน

เจตนารมณ์ของกฎหมายคือการให้ลูกจ้างได้ หยุดพักผ่อนร่างกายและงดเว้นการทำงานโดยสิ้นเชิง เพื่อฟื้นฟูสุขภาพตามคำสั่งแพทย์

ดังนั้น การลาป่วยจึงไม่มีสถานะกึ่งกลาง ไม่มีการลาป่วยเพื่อสแตนด์บายตอบแชต และไม่ใช่การเปลี่ยนโหมดไปเป็น Work From Home นายจ้างไม่มีอำนาจบังคับให้ลูกจ้างที่ลาป่วยต้องเปิดคอมพิวเตอร์ ตอบไลน์ หรือทำงานใดๆ ทั้งสิ้น

สั่งงานคนลาป่วย แล้วขู่ตัดคะแนนประเมิน: นายจ้างทำผิดเต็มๆ

• คำสั่งให้ทำงานในวันลาป่วย เป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย: เมื่อลูกจ้างใช้สิทธิลาป่วยถูกต้อง สัญญาจ้างในส่วนหน้าที่การทำงานจะถูกระงับชั่วคราว ลูกจ้างมีสิทธิปฏิเสธคำสั่งของหัวหน้าได้โดยไม่มีความผิด

• การนำการปฏิเสธงานขณะลาป่วยมาลงโทษ ถือเป็นการใช้อำนาจมิชอบ: หากหัวหน้าออกใบเตือน ตัดคะแนน KPI หรือลดโบนัสเพราะลูกจ้างไม่ตอบแชตขณะป่วย ถือเป็นการกระทำที่ขัดต่อกฎหมาย

• หากนำไปสู่การเลิกจ้าง ถือเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม: ตามมาตรา 49 แห่ง พ.ร.บ. จัดตั้งศาลแรงงานฯ ศาลมีอำนาจสั่งให้นายจ้างจ่ายค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม และต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 ทุกบาททุกสตางค์

เจาะเคสจริง: ป่วยไข้หวัดใหญ่ถูกบังคับเข้าประชุม Zoom พลาดจนโดนใบเตือน

กิ๊ฟ (นามสมมุติ) ป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A มีไข้สูง 39 องศา แพทย์ให้ออกใบรับรองแพทย์พักรักษาตัว 3 วัน กิ๊ฟส่งใบรับรองแพทย์เข้าระบบตั้งแต่เช้า

ช่วงบ่าย หัวหน้าโทรสั่งให้กิ๊ฟเข้าประชุม Zoom พรีเซนต์งานลูกค้า กิ๊ฟพยายามฝืนแต่เสียงแหบแห้งและหน้ามืดจนพรีเซนต์ติดขัด วันรุ่งขึ้น หัวหน้าส่งข้อความต่อว่าในกลุ่มแชตและออกหนังสือเตือนเรื่องละเลยหน้าที่

กิ๊ฟรวบรวมหลักฐานใบรับรองแพทย์และแชตสั่งงาน ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน ผลปรากฏว่า:

• พนักงานตรวจแรงงานชี้ว่า คำสั่งให้ทำงานในวันลาป่วยเป็นการกระทำที่มิชอบ

• หนังสือเตือนตกเป็นโมฆะ สั่งให้นายจ้างลบประวัติการลงโทษออกจากแฟ้มประวัติทันที

• บริษัทต้องตักเตือนหัวหน้างาน และยืนยันสิทธิวันลาป่วยที่ถูกต้องให้แก่พนักงาน

3 สเต็ปปกป้องตัวเองเมื่อต้องลาป่วย

• แจ้งลาตามระเบียบพร้อมหลักฐาน: ส่งใบลาผ่านระบบทางการ และหากหยุด 3 วันขึ้นไปให้แนบใบรับรองแพทย์ที่ระบุให้หยุดพักผ่อนชัดเจน

• ตั้งสถานะ Out of Office: ตั้งข้อความตอบกลับอัตโนมัติในอีเมลและแอปแชตว่า "ลาป่วยตามคำสั่งแพทย์ ไม่สะดวกติดต่อเรื่องงาน หากมีเรื่องด่วนกรุณาติดต่อผู้รับช่วงงานแทน"

• เก็บหลักฐานหากถูกคุกคาม: หากหัวหน้ายังคงส่งข้อความข่มขู่ ให้แคปเจอร์หน้าจอเก็บไว้เพื่อใช้เป็นหลักฐานร้องเรียนต่อ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือติดต่อ ศาลแรงงานกลาง

ร่างกายไม่ใช่เครื่องจักร และการเจ็บป่วยไม่ใช่ความผิด การพักผ่อนเพื่อรักษาตัวคือสิทธิอันชอบธรรมตามกฎหมาย อย่าปล่อยให้ความเกรงใจมาทำร้ายสุขภาพของคุณจนสายเกินแก้